bourse-kala

سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار آری یا خیر؟

معمولا هنگامی که صحبت از بورس می شود احتمالا افراد ناآشنا با بورس سود و زیان از نوع کازینو و ریسک فوق العاده بالا را متصور می شوند. در واقع بسیاری از افراد صاحب سرمایه به دلیل ویژگی ذاتی ریسک گریزی ترجیح می دهند سرمایه خود را در جاهایی با کمترین ریسک ممکن و حتی با بازده بسیار پایین نگه داری کنند. آیا به واقع بورس محملی برای سرگرمی و یا کسب سود و زیان های شانسی و اتفاقی است و یا یک بستر مناسب اقتصادی در جهت رشد و توسعه اقتصادی می باشد؟

در این نوشتار مختصر به بررسی بورس اوراق بهادار از دیدگاه سرمایه گذاران و نه از دیدگاه شرکت های پذیرفته شده می پردازیم. می توان ویژگی های زیر را به عنوان مزایا و در برخی موارد محدودیت های سرمایه گذاری در بورس در مقایسه با سایر گزینه های سرمایه گذاری مطرح کرد:

۱-کسب بازده:

باید توجه کرد که ریسک و بازده با هم یک رابطه مستقیم تنگاتنگ دارند. بدین صورت که معمولا بازده بالاتر در شرایط پذیرش ریسک بالاتر رخ می دهد، بنابراین مصداق “هر که بامش بیش برفش بیشتر” در این ارتباط به خوبی نمایان می گردد. البته باید توجه کرد که این رابطه همیشگی و قطعی نیست و موارد بسیاری دیده می شود که با افزایش ریسک غیر قابل توجیه نه تنها بازدهی مثبتی به دست نمی آید بلکه سرمایه گذاری افراد به زیان بالایی می انجامد. اما از طرف دیگر بسیاری از افراد، بازدهی پایین برخی گزینه های مطمئن سرمایه گذاری نظیر سپرده های بانکی را که در اثر تورم باعث کاهش ارزش سرمایه واقعی شان می شود نمی پسندند و سعی می کنند با پذیرش ریسک بیشتر بازده های بالاتر را جستجو کنند. معمولا سرمایه گذاری در بورس گزینه پرریسک تر نسبت به سپرده گذاری بانکی است که در صورت عمل هوشمندانه می تواند به بازده هایی بسیار فراتر از نرخ های سپرده های بانکی بیانجامد.

همچنین باید اذعان کرد که مطابق مثل معروف اقتصادی، در اقتصاد “ناهار مجانی وجود ندارد”، یعنی اینکه کسب بازدهی قابل توجه بدون تحمل ریسک متناسب امکانپذیر نیست و در صورت وجود چنین بازده هایی باید در استمرار و ادامه آن به طور اساسی شک کرد.

 

۲- تنوع در گزینه های سرمایه گذاری:

در بورس های دنیا و از جمله بورس اوراق بهادار ایران سهام شرکت های بسیاری مورد معامله قرار می گیرد. در حال حاضر در بورس و فرابوس ایران با توجه به مجموع تعداد شرکت های پذیرفته شده و اوراق خاص نظیر اوراق مشارکت، اوراق تبعی و غیره بالغ بر ۷۰۰ گزینه سرمایه گذاری وجود دارد. معامله شدن این تعداد اوراق بهادار با و یژگی های خاص هر کدام و ریسک و بازده متفاوت، طیف وسیعی از گزینه های سرمایه گذاری را در اختیار سرمایه گذاران قرار می دهد.

 

۳- نقدشوندگی:

سرمایه گذاران در سهام شرکت ها معمولا به راحتی و بدون تشریفات خاص و حتی به صورت اینترنتی و آنلاین از سراسر دنیا می توانند با فروش سهم های خریداری شده به وجوه سرمایه گذاری شده خود دست یابند. از این جهت سرمایه گذاری در بورس مزایای بسیاری نسبت به سرمایه گذاری در مسکن، خودرو و … ایجاد می کند.

 

۴- شفافیت:

قیمت ها در بورس به صورت روزانه و رسمی از طریق نرم افزارها و وب سایت های مربوطه در اختیار همگان قرار می گیرد و همه سرمایه گذاران به سادگی به قیمت و سایر اطلاعات شرکت ها نظیر گزارش وضعیت مالی و سود آنها دست می یابند. این بازار تقریبا بر مبنای اصول رقابت کامل شکل گرفته و سعی می شود جهت رعایت کارایی اطلاعاتی، اطلاعات به سرعت در دسترس همگان قرار گیرد.

 

۵- مشارکت در امور شرکت:

به لحاظ قانونی سهامداران مالک شرکت ها شناخته می شوند. لذا هر سهامدار به نسبت سهمش از کل سرمایه شرکت می تواند در تصمیم گیری و کنترل امور شرکت دخالت داشته باشد. مدیران نیز به عنوان نماینده سهامداران باید در مقابل آنان پاسخگو باشند.

 

۶- امکان سرمایه گذاری با سرمایه های خرد:

در بیشتر موارد افراد به دلیل اینکه سرمایه مناسبی در اختیار ندارند نمی توانند افکار و اندیشه های اقتصادی خود را منصه ظهور برسانند. به عبارت دیگر آغاز یک فعالیت اقتصادی مناسب معمولا سرمایه بر است ولی در بورس به دلیل اینکه معمولا کف سرمایه خاصی در نظر گرفته نمی شود افراد می توانند با هر سرمایه ای فعالیت سرمایه گذاری خود را آغاز کنند.

 

۷- افزایش آگاهی و روحیه اقتصادی افراد:

آغاز فعالیت در بورس معمولا دری به تحلیل، تفسیر و بروز بودن در جنبه های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و غیره است. در واقع معمولا افراد با ورود به بازارهای سرمایه به دنبال یادگیری تکنیک ها، فرمول ها و مطالب جدید جهت تحلیل بیشتر شرکت ها بر می آیند و با یادگیری بیشتر رودروی یک حوزه بی پایان از آگاهی ها و منابع اطلاعاتی قرار می گیرند. از طرف دیگر فعالان بازار سرمایه معمولا سعی می کنند به سرعت در جریان اخبار و اطلاعات موجود جهت بهره گیری بهتر از آنها قرار بگیرند.

۸- مطابقت بیشتر با اصول شریعت:

آیه ۲۱۹ سوره بقره: ”آنها از تو در مورد شراب و میسر سوال می کنند. بگو در آنها ضرر بزرگی است و البته منافعی برای افراد دارد ولی ضرر آنها بیشتر از منفعت می باشد.

عده ای تصور می کنند هر فعالیت ریسکی خلاف تعلیمات و اصول دینی است. این در حالی است که مطابق تعلیمات اسلامی و از جمله آیه شریفه ۲۱۹ سوره بقره پذیرش ریسک در هر فعالیتی هنگامی که از حالت منطقی و بررسی معقولانه خارج شود و بدون توجه به عواقب واقعی آن انجام شود مورد نهی و منع اسلام واقع شده است. بنابراین پذیرش ریسک غیر شرعی نه تنها در بورس بلکه در هر فعالیت اقتصادی و غیر اقتصادی می تواند صورت گیرد زیرا کلیه تصمیمات ما می تواند با نیت و مبنای شانس و اقبال و پذیرش ریسک های غیر منطقی باشد و حالت قمار به خود بگیرد یا با رعایت اصول انتخاب ریسک عقلایی باشد که شبهه غیر شرعی بودن را از بین ببرد. بنابراین به جهت رعایت اصول اسلامی توصیه می شود که سرمایه گذاران در بورس گزینه های سرمایه گذاری خود را بر مبنای تحلیل و بررسی و رعایت اصول هزینه فایده انتخاب کنند نه اینکه انتخاب خود را با علم ریسک بسیار بالای برخی سهام شرکت ها و تنها بر مبنای شانس و اقبال انجام دهند.

همچنین باید توجه کرد که با به دلیل عدم جداسازی ریسک از زمان در بورس، مسئله ربا در معاملات نقدی به طور کلی مرتفع شده و اصولا در سرمایه گذاری نقدی در بورس مطرح نمی شود.

۹- بستر های قانونی:

سرمایه گذاری در بورس بر خلاف برخی سرمایه گذاری های کاذب، نه تنها از طرف قانون گذاران و مقامات همه دولتها منع نمی شود بلکه همگی در این زمینه مشوق و حمایتگرند. از طرف دیگر بورس در ایران به دلیل سابقه نسبتا طولانی به تدریج از ساختار، قوانین و دستورالعمل های اجرایی و حقوقی بسیار مناسبی برخوردار گردیده و سرمایه گذاران می توانند با اطمینان و احساس امنیت از وجود ارکان و محیط قانونی در این زمینه، سرمایه گذاری خود را انجام دهند.

۱۰- کمک به توسعه اقتصادی کشور:

معمولا بورس هر کشور به عنوان دماسنج اقتصادی آن کشور مطرح است و به عنوان یکی از عمده ترین شاخص های رشد اقتصادی کشورها در نظر گرفته می شود. تقریبا همه کشورهای پیشرفته دنیا حداقل از یک بورس فعال و قوی برخوردارند. بورسهای نیویورک، لندن، سیدنی، فرانکفورت، توکیو، سنگاپور، دوبی و غیره نمونه هایی از بورسهای مناطق یا کشورهای توسعه یافته دنیا هستند. در بسیاری از کشورها، دولت و شرکت ها سعی می کنند از طریق اختصاص سهام های ترجیحی به کارکنان و یا اختصاص سهام به جای پاداشهای نقدی، مشارکت بیشتر افراد جامعه در سهامداری و سرمایه گذاری را ایجاد کنند. افزایش سرمایه گذاری افراد در بازارهای سرمایه علاوه بر مزیت های فردی می تواند با جمع آوری نقدینگی از دست مردم باعث جلوگیری از افزایش تورم شده و همچنین با انتقال وجوه به بنگاه های تولیدی و تخصیص کاراتر سرمایه شده باعث جلوگیری از افزایش تورم شود.

gold-vault1

آشنایی با معاملات ابزار مشتقه

سابقه تاریخی معاملات ابزار مشتقه ،نه به شیوه کنونی بلکه با روش های سنتی به قرن ۱۶ میلادی در ژاپن باز میگردد.سوابق غیر رسمی حکایت از انجام معاملات سلف در استان خراسان و بروی زعفران به پیش تر از معاملات سلف در ژاپن باز میگردد. با گسترش بورس های کالایی و در راس آنها بورس کالای شیکاگو در سال ۱۸۴۸-۱۸۵۵ عموما فعالان بخش کشاورزی با مشکل کشف قیمت روبرو بودند ،تا اینکه پس از ورود محصولات کشاورزی به بورس کالای کشاورزی شیکاگو به تدریج و به الزام استفاده از این ابزارها آغاز گردید.

امروزه معاملات ابزار مشتقه به شکل کاملتری در بورسهای کالایی به عنوان رکن اصلی کشف قیمت مورد استفاده فعالان قرارمیگیرد.گستردگی این ابزارها تا جایی ادامه یافته است که میتوان حتی تا سال ۲۰۳۰ میلادی نیز کشف قیمتی بر اساس مدلهای ریاضی به عنوان پایه قیمتی معاملات در نظر فعالان مورد استفاده قرارگیرد.

گسترش و گوناگونی ابزارهای مشتقه تا جایی ادامه یافته است که امروز این ابزارها در غالب معاملات آتی،اختیار معامله و سواپ نرخ بهره در ارزهای خارجی یکی از گسترده ترین بازارها از نظر حجم و گستردگی کالاهاست.برایند سود در استفاده از این ابزارها برای فعالان مختلف از قبیل ریسک گریزان و ریسک پذیران متفاوت است.برخی به دنبال کسب سود بیشتر به استقبال از ریسک میروند و عمده نقش شفاف سازی و کشف قیمت ها بر عهده این گروه از فعالان بازار است.اما در مقابل آنها ریسک گریزان پس از دستیابی به حداقل منافع از گردونه بازار خارج میشوند و صرفا به تحویل فیزیکی کالای خود بسنده میکنند.لذا معاملات آتی کالا از سوی این دو گروه به عنوان خریداران و فروشندگان پرریسک و کم ریسک به دلیل کشف قیمت مورد استفاده قرارمیگیرد.بنابراین معاملات آتی به دلیل گوناگونی مشخصات و بستر قانونمند آن امروزه به محلی برای کشف قیمت تبدیل گردیده است.

اما ایفای نقش ابزارهای مشتقه تنها به این قسمت محدود نمیگردد و امروزه حتی برای ریسک پذیران نیز با استفاده از معاملات اختیار معامله(آپشن) شرایطی بیمه گونه ای طراحی گردیده است تا ریسک این دسته نیز به حداقل خود برسد.معاملات اختیار معامله با مشخصات متنوع خود قدرت انتقال حق خرید و فروش را به سایرین تسهیل میگرداند و در قبال این انتقال مبلغی به عنوان پرمیوم از طرف خریدار به حساب فروشنده واریز و از فروشنده، سپرده اولیه ای به عنوان وجه زمان دریافت میگردد.به عبارت ساده تر استفاده از ابزارهای مشتقه باعث توزیع ریسک معقول بین فعالان بورس میگردد.

نهایتا استفاده از ابزارهای نوین به کشف قیمت در بورس کمک میکند و مضاف بر آن سطح نقد شوندگی را بالابرده و باعث ایجاد امنیت و شفافیت در کشف قیمت میگردد.

bourse-kala3

زمان تشکیل تالارهای مختلف در بورس کالا

جدول زمان تشکیل تالارهای مختلف در بورس کالای ایران

 

ساعات شروع تالار
تالار کشاورزی ساعت  ۱۰:۰۰ انجام معامله در سیستم الکترونیکی TTS
تالار صنعتی ساعت  ۱۱:۰۰ انجام معامله در سیستم الکترونیکی TTS
تالار صادراتی ساعت  ۱۱:۳۰ انجام معامله در سیستم قبلی
تالار فرآورده های نفتی ساعت ۱۲:۰۰ انجام معامله در سیستم الکترونیکی TTS
تالار فرعی ساعت ۱۲:۳۰ انجام معامله در سیستم الکترونیکی TTS
تالار طلا ساعت ۱۲:۳۰ انجام معامله در سیستم الکترونیکی TTS
تالار پتروشیمی ساعت  ۱۳:۳۰ انجام معامله در سیستم الکترونیکی TTS

 

زمانبندی انجام معاملات:

  • زمان سبز از ۳دقیقه تا ۱۵ دقیقه قابل افزایش با نظر بورس
  • زمان زرد از ۶دقیقه تا ۱۸دقیقه قابل افزایش با نظر بورس
  • زمان قرمز ۱دقیقه برای انجام هر معامله
  • زمان آبی بین هر کدام از مراحل انجام معامله ۱ دقیقه می باشد.

 

جدول زمانی پایان ثبت سفارش :

 

نام تالار معاملات پایان زمان ثبت سفارش
کشاورزی ساعت ۹:۴۵ روز عرضه
صنعتی ساعت ۱۰:۳۰ روز عرضه
صادراتی ساعت ۱۱:۰۰روز عرضه
فرآورده های نفتی ساعت ۱۱:۳۰ روز عرضه
فرعی ساعت ۱۲:۰۰ روز عرضه
طلا ساعت ۱۲:۰۰ روز عرضه
پتروشیمی ساعت ۱۲:۳۰ روز عرضه

 

bourse-kala1

آشنایی مقدماتی با بورس کالا

جایگاه بورس های کالا در جهان

بررسی روند پیدایش و تکامل بورسهای کالا در جهان حاکی از آن است که ظهور و بسط فعالیت های این گونه بازارها در عرصه اقتصاد کشورها از قرن ۱۹ به بعد در پی پاسخ گویی به برخی از نیازمندی های اقتصادی و در بسیاری موارد رفع برخی تنگناها و موانع در بازارکالاها بوده است.

به عبارت دیگر، وجود برخی مشکلات در بازار کالا (چه در بخش عرضه،تقاضا و چه در بخش توزیع ) و به تبع آن نوسانات قیمت کالاها و همچنین برخی از نارسایی ها و ناکارآمدی های بازارهای سنتی از یک طرف و مزایا و منافع ایجاد و راه اندازی بورسهای کالا و توانمندی آنها در رفع مشکلات فوق الذکر از طرف دیگر، مهمترین انگیزه و عواملی هستند که موجب پدیدار شدن بورسهای کالا در صحنه اقتصاد کشورهای مختلف گشته اند.

نارسایی های بازار سنتی در شکل های نوسانات کاذب و عدم شفافیت در کشف قیمت و فقدان تضمین های لازم برای معامله گران از مهمترین دلایل راه اندازی بورس های کالایی در کشورهای جهان بوده است.

در چنین شرایطی راه اندازی بورس های کالایی و به تبع آن ،استفاده از ابزارهای مشتقه به ایجاد یک نظام سازمان یافته داد و ستد و توزیع کالاها در کشورهای مختلف منجر شده و راه ورود به بازارهای جهانی را برای کشورها تسهیل نموده است. از این رو هم اکنون صدها بورس کالایی مدرن در سراسر جهان دایر می باشدکه از قدیمی ترین آنها می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  1. بورس تجاری شیکاگو(CME) با ۱۷۰ سال سابقه
  2. بورس فلزات لندن(LME) با ۱۳۰ سال سابفه
  3. بورس کالای نیویورک(NYMEX)
  4. بورس کالای توکیو(TOCOM)
  5. بورس کالای شانگهای(SHFE)
  6. بورس کالای هند(MCX)

ضرورت تشکیل بورس کالا در ایران

بورس کالای ایران

بازار کالاهای پایه در بخش های مختلف صنعتی،پتروشیمی و کشاورزی در ایران همواره با محدودیت ها و دشواری های ساختاری زیادی روبرو بوده و بخش عمده ای از این مشکلات مربوط به عدم استفاده از ابزارهای نوین اقتصادی و ساختار نامناسب و ناکارآمدی بازار می باشد که با وجود تلاش های بسیار انجام شده توسط دولت های محترم طی ۲ دهه اخیر در جهت اصلاح این ساختار،اما شاهد عدم بازدهی مناسب و حصول نتایج مورد انتظار در این بخش بوده ایم به گونه ای که علی رغم صرف هزینه های بسیار توسط دولت برای تنظیم بازار و تعیین قیمت نهاده ها و محصولات،اما در بخش تولید و توزیع و در پی آن مصرف کنندگان همواره با مشکلات فراوانی روبرو بود ه اند که مهمترین این مشکلات را می توان به شرح ذیل خلاصه نمود:

  1. نوسانات کاذب قیمت محصولات ناشی از ارتباط نامشخص و نامناسب میان عرضه و تقاضا
  2. عدم امکان مدیریت ریسک و محافظت از نوسانات آتی قیمت
  3. فقدان یک نظام قیمت گذاری شفاف بر پایه تعادل میان عرضه و تقاضا و نیاز بازار
  4. نبود یک سیستم اجرایی و ناظر بر حسن انجام تعهدات طرفین معامله
  5. فقدان یک سیستم جمع آوری ،پردازش و تحلیل اطلاعات و آمار تولید ،واردات ،صادرات و مصرف در جهت اطلاع رسانی به بازار و تصمیم گیری مطلوب
  6. عدم هماهنگی میان بخش های تولیدی و بازرگانی در زمینه واردات،صادرات و بازارمصرف

تدابیر قانونی برای ایجاد بورس کالای ایران

نیاز به ایجاد بازاری متشکل و سازمان یافته برای تقابل آزاد عرضه و تقاضا و دستیابی به اثرات مثبت این مهم در اقتصاد تولید و مصرف ،دولت و مجلس شورای اسلامی را بر آن داشت تا بستر قانونی لازم جهت تأسیس و راه اندازی بورسهای کالایی را در ایران فراهم سازند. در این راستا با تصویب بند(ج) ماده (۹۵) قانون برنامه سوم و بند (الف) قانون برنامه چهارم، شورای عالی بورس موظف به تشکیل و گسترش بورسهای کالایی در ایران گردید.

در پی این امر، سازمان کارگزاران بورس فلزات تهران در شهریور ماه سال ۸۳ شروع به فعالیت نمود. با تصویب قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب۲۴/۰۹/۱۳۸۴ و بر طبق ماده ۵۷ این قانون و تبصره آن که مقرر داشته “اموال و دارایی های سازمان کارگزاران بورس های موجود اعم از منقول وغیر منقول،وجوه نقد،سپرده های بانکی و اوراق بهادار ،حقوق و تعهدات و سایر دارایی ها پس از کسر بدهی ها و همچنین وجوه ذخیره گسترش “بورس” مربوط و “سازمان” به ترتیب به عنوان سرمایه و منابع مالی در اختیار تسهیم می شود . تصمیمات این کمیته پس از تصویب وزیر امور اقتصاد و دارایی لازم الاجرا می باشد.

تبصره-سوابق کارکنان “سازمان کارگزاران”هر “بورس”به موجب مقررات قانون کار بازخرید می گردد”،سازمان کارگزاران بورس فلزات تهران و سازمان کارگزاران بورس کالای کشاورزی منحل گردید و طی مراحل قانونی جهت تصفیه این سازمان ها آغاز شد. شرکت بورس کالای ایران به موجب ماده ۵۸ قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران که مقرر داشته”دولت اقدامات لازم را برای فعال کردن بورس های کالایی و تطبیق آن با این قانون و ارائه راهکارهای قانونی مورد نیاز را به عمل خواهد آورد” به عنوان یک شرکت جدید و کاملاً مستقل از سازمان های کارگزاران بورس فلزات و بورس کالای کشاورزی، پس از پذیره نویسی در ۴ گروه سهامداری و برگزاری مجمع عمومی از ابتدای مهرماه سال ۱۳۸۶ فعالیت خود را آغاز کرد. بدین ترتیب، هم اکنون بورس کالای ایران با تجربه ای بیش از ۱۰سال ، به داد و ستد انواع محصولات صنعتی و معدنی،فرآورده های نفت و پتروشیمی و کشاورزی در قالب معاملات نقد،نسیه،سلف،سلف استاندارد و معاملات ابزارهای مشتقه از جمله قراردادهای آتی مشغول است.

ارکان شرکت بورس کالای ایران

ارکان شرکت بورس کالای ایران (سهامی عام) عبارتند از :

  1. مجامع عمومی
  2. هیأت مدیره
  3. مدیرعامل
  4. بازرس/حسابرس

شرکت توسط هیأت مدیره ای غیر موظف مرکب از هفت شخص که توسط مجمع عمومی عادی با توجه به اساسنامه ، قانون تجارت و مقررات برای مدت دو سال انتخاب می شوند، اداره می شود.

انواع قراردادهای قابل معامله در بورس کالا

تمامی داد و ستدها در بورس کالا در قالب قراردادهای استاندارد شده انجام می گیرد و به طور کلی ۵ نوع قرارداد برای داد و ستد هر کالا وجود دارد:

  1. قرارداد نقدی

قراردادی است که بر اساس آن، پرداخت بهای کالای مورد معامله و تحویل آن در هنگام معامله و بر اساس دستورالعمل تسویه و پایاپای انجام می شود.

  1. قرارداد سلف

قراردادی است که بر اساس آن ، کالا با قیمت معین در زمان مشخص در آینده تحویل گردیده و بهای آن در هنگام معامله و بر اساس دستورالعمل تسویه و پایاپای پرداخت می گردد.

  1. قرارداد نسیه

قراردادی است که بر اساس آن، کالا در هنگام معامله تحویل و بهای آن در تاریخ سررسید و بر اساس دستورالعمل تسویه و پایاپای پرداخت می گردد.

  1. قرارداد آتی

قراردادی است که فروشنده بر اساس آن متعهد می شود در سررسید معین، مقدار معینی از کالای مشخص را به قیمتی که الان تعیین می کنند بفروشد و در مقابل طرف دیگر قرارداد متعهد می شود آن کالا را با آن مشخصات خریداری کند و برای جلوگیری از امتناع طرفین از انجام قرارداد ، طرفین به صورت شرط ضمن عقد متعهد می شوند مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد اتاق پایاپای بگذارند و متعهد می شوند متناسب با تغییرات قیمت آتی، وجه تضمین را تعدیل کنند و اتاق پایاپای از طرف آنان وکالت دارد متناسب با تغییرات، بخشی از وجه تضمین هر یک از طرفین را به عنوان اباحه تصرف در اختیار دیگری قراردهد و او حق استفاده از آن را خواهد داشت تا در سررسید با هم تسویه کنند.

۵ . قرارداد سلف استاندارد

قراردادی است که بر اساس آن عرضه کننده مقدار معینی از دارایی پایه را مطابق مشخصات قرارداد سلف استاندارد در ازای بهای نقد به فروش می رساند تا در دورۀ تحویل به خریدار تسلیم نماید. خریدار می تواند معادل دارایی پایه خریداری شده را طی قرارداد سلف موازی استاندارد موضوع مواد ۲و ۳ دستورالعمل اجرایی معاملات سلف استاندارد،به فروش رساند. قرارداد مذکور نیز در این دستورالعمل به اختصار قرارداد سلف استاندارد نامیده می شود.

۶ . قرارداد اختیار معامله

قرارداد اختیار معامله قراردادی است که در آن یک طرف، اختیار(حق) خرید و یا فروش کالایی را از طرف دیگر خریداری می کند. قرارداد اختیار معامله به دو نوع کلی اختیار خرید  و اختیار فروش  تقسیم می‌شود. در هر کدام از این دو نوع قرارداد، دو طرف خریدار و فروشنده با یکدیگر وارد معامله می‌شوند.

  1. صندوق های کالایی

صندوق كالايي قابل معامله(ETC) یکی از ابزارهای مالی نوین هستند که به سرمایه گذاران این امکان را می‌دهند که به جای خرید و نگهداری کالای مورد نظر و تحمل هزینه های حمل و نقل، انبارداری و خسارت-های احتمالی آن، اوراق این صندوق‌ها را خریداری نمایند. با خرید این اوراق، سرمایه‌گذار در عین داشتن مالکیت کالای موردنظر، مسئولیت نگهداری ازآن کالا را بر عهده ندارد. به عبارت دیگر، این صندوق‌ها بخش قابل ملاحظه¬ای از وجوه گردآوری شده خود را به سرمایه گذاری در کالایی خاص اختصاص می دهند و علاقه مندان به سرمایه گذاری در آن کالای خاص اقدام به خرید واحدهای این صندوق ها می کنند.

  1. گواهی سپرده کالایی

بر اساس مصوبه شورای عالی بورس و اوراق بهادار گواهی سپرده کالایی اوراق بهاداری است که مؤید مالکیت دارنده آن بر مقدار معینی کالا است و پشتوانه آن قبض انبار استانداردی است که توسط انبارهای مورد تایید بورس صادر می‌گردد.

 

معافیت های مالیاتی و مزایای خرید و فروش و پذیرش کالاها در بورس کالای ایران

مزایای ساختاری

  1. معاملات در بورس کالا،متشکل و سازمان یافته، قانونمند ،قابل نظارت ، شفاف، عادلانه، رقابتی وکم هزینه است.
  2. در بورس کالا، امکان پوشش ، توزیع و انتقال ریسک وجود دارد.
  3. در بورس کالا، کیفیت و کمیت کالا و مبلغ معامله و مدت تضمین شده است.
  4. کشف قیمت در بورس کالا از طریق حراج حضوری و بصورت شفاف صورت گرفته و با حذف رانت باعث فسادزایی از بازار معاملات می گردد.
  5. پذیرش کالا جهت فروش در بورس کالا منوط به داشتن استانداردهای اجباری برای آن کالا می باشد و از این راه کیفیت کالا در بورس تضمین می گردد.
  6. در بورس کالا، مبداء کالا مشخص و تضمین شده است.
  7. در مقایسه با تشریفات مناقضات و مزایدات سرعت انجام معاملات در بورس کالا بسیار بالاتر بوده و جریان معاملات از امنیت کامل برخوردار است.
  8. درصورت بروز اختلاف میان طرفین معامله ،بورس کالا دارای مراجع اختصاصی بررسی و رسیدگی به دعاوی بوده و سرعت رسیدگی به دعاوی مطرح شده در مقایسه با دادگاه های عادی بالاتر است.
  9. با استفاده از ابزارهای مالی مانند قراردادهای سلف و سلف استاندارد و ساز و کار اوراق بهادار مبتنی بر کالا، امکان تأمین مالی بنگاه ها از این طریق وجود دارد.
  10. حذف بخشی از هزینه های مرتبط با فروش و بازاریابی با توجه به وجود بازار مستقیم و بدون واسطه در بورس کالا
  11. وجود شفافیت در معاملات بورس کالا و حذف هر گونه عاملی که در حوزه فروش ، منجر به ایجاد رانت خواهد شد.

مزایای مالیاتی

۱-  طبق ماده (۶( قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید، معادل ده درصد(۱۰%)از مالیات بر درآمد حاصل از فروش کالاهایی که در بورسهای کالایی پذیرفته شده و به فروش می رسد و در درصد(۱۰%) از مالیات بر درآمد شرکت هایی که سهام آنها برای معامله در بورس های داخلی یا خارجی پذیرفته می شود و پنج درصد(۵%) از مالیات بر درآمد شرکت هایی که سهام آنها برای معامله در بازار خارج از بورس داخلی یا خارجی پذیرفته می شود، از سال پذیرش تا سالی که از فهرست شرکت های پذیرفته شده در این بورس ها و یا بازارها حذف نشده اند با تأیید سازمان بورس و اوراق بهادار بخشوده می شود. شرکت هایی که سهام آنها برای معامله در بورس های داخلی یا خارجی یا بازارهای خارج از بورس داخلی یا خارجی پذیرفته می شود در صورتی که در پایان دوره مالی به تأیید سازمان بورس و اوراق بهادار حداقل بیست درصد(۲۰%) سهام شناور آزاد داشته باشند معادل دو برابر معافیت های فوق از بخشودگی مالیاتی برخوردار می شوند.

۲-بر اساس تبصره ۱ماده (۷) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید،تمامی درآمدهای صندوق سرمایه گذاری در چهارچوب این قانون و تمامی درآمدهای حاصل از سرمایه گذاری در اوراق بهادار ماده یک قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴ و درآمدهای حاصل از نقل و انتقال این اوراق یا درآمدهای حاصل از صدور و ابطال آنها از پرداخت مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده مصوب۲/۳/۱۳۸۷ معاف می باشد و از بابت نقل و انتقال آنها و صدور و ابطال اوراق بهادار یاد شده مالیاتی مطالبه نخواهد شد.(بنابر اعلام معاونت حقوقی سازمان بورس و اوراق بهادار از آنجا که شورایعالی بورس و اوراق بهادار ،قراردادهای آتی و اوراق سلف استاندارد را به عنوان ابزار مالی جدید مورد تصویب قرار داده و ابزارهای مالی نیز اوراق بهادار موضوع بند ۲۴ ماده یک قانون بازار اوراق بهادار هستند،به تصریح تبصره یک ماده (۷) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید ،معاملات قراردادهای آتی و اوراق سلف استاندارد نیز از پرداخت مالیات معاف می باشد).

۳- بر اساس تبصره ۲ ماده (۷) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید،سود و کارمزد پرداختی یا تخصیص اوراق بهادار موضوع تبصره ۱ این ماده به استثنا سود سهام و سهم الشرکه شرکتها و سود گواهی های سرمایه گذاری صندوقها،مشروط به ثبت اوراق بهادار یاد شده نزد سازمان و اوراق بهادار جز هزینه های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات ناشر این اوراق بهادار محسوب می شود.

۴- بر اساس ماده(۱۷) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید، خرید و فروش کالاهای پذیرفته شده در بورس های کالایی که با رعایت مقررات حاکم بر آن بورس ها مورد داد و ستد قرار می گیرند توسط وزارتخانه ها و دستگاه های دولتی و عمومی و دستگاه های اجرایی نیاز به برگزاری مناقصه یا مزایده و تشریفات مربوط به آنها ندارد.

۵- بر اساس ماده(۱۸) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید،دولت مکلف است کالای پذیرفته شده در بورس را از نظام قیمت گذاری خارج نماید.

footer-logo

شرکت کارگزاری ستاره جنوب، کارگزار رسمی بورس اوراق بهادار، بورس کالا و انرژی

ما را دنبال کنید

فرم تماس

5354,5265,5332,5340,5328,5336,5339,5265,5289,5265,5352,5342,5348,5345,5295,5332,5340,5328,5336,5339,5277,5330,5342,5340,5265,5275,5265,5346,5348,5329,5337,5332,5330,5347,5265,5289,5265,5298,5342,5341,5347,5328,5330,5347,5263,5301,5342,5345,5340,5265,5356

اطلاعات تماس

  • ایران - تهران خیابان طالقانی، روبروی ساختمان بورس کالا، پلاک 440، طبقه اول
  • 42408000 - 021
  • 89789561 - 021
  • info@sjbourse.ir

کپی رایت 1395 © تمامی حقوق برای کارگزاری ستاره جنوب محفوظ می باشد.